Bilet Kuyruğunu Atlayarak Girişli Rehberli Hagia Sophia Turu

Hagia Sophia Hakkında Her Şey

Hagia Sophia, İstanbul’un en çok ziyaret edilen cazibe merkezlerinden biridir! Muhteşem mimarisi, tarihi ve atmosferiyle sizi büyüleyecek. Hagia Sophia’yı keşfederken Hristiyanlık ve İslam tarihinin yan yana uzanan izlerini hissedeceksiniz!

Hagia Sophia’nın Tarihi

İlk Hagia Sophia, Artemis Tapınağı kalıntıları üzerine, doğu-batı doğrultusunda; ahşap çatılı, taş duvarlı ve üç nefli bir bazilika olarak inşa edilmiştir. 9. yüzyıla ait bir Bizans el yazmasına göre ilk Hagia Sophia’nın mimarı Efratas’tır. Günümüzde bu yapıya ait kalıntı bulunmasa da, Hagia Sophia Müzesi deposundaki Megale Ekklesia damgalarının bu ilk yapıya ait olduğu düşünülmektedir.

Hagia Sophia’nın çatısı 381 yılında çıkan bir isyan sırasında yanmıştır. 404 yılındaki ayaklanmada ise tamamen tahrip olmuştur. II. Theodosius’un emriyle ikinci Hagia Sophia’nın yapımına 408’de başlanmış ve 415’te ibadete açılmıştır. Bu yapı da 532’deki Nika İsyanı sırasında yıkılmıştır.

Bu isyanın ardından Hagia Sophia üçüncü ve son kez inşa edilmiştir. Günümüze ulaşan yapı bu üçüncü yapıdır. İnşaat 532’de başlamış ve 537’de ibadete açılmıştır. Kaynaklara göre açılış günü İmparator Justinianus, Kudüs’teki Süleyman Mabedi’ne atıfta bulunarak “Ey Süleyman! Seni geçtim!” demiştir.

Roma & Bizans Dönemi

Hagia Sophia, o dönemde başkent olan İstanbul’un (Konstantinopolis) Bizans İmparatorluğu için bir sembolüydü. Günümüzdeki görkemli hali, İmparator I. Justinianus’un emriyle dünyanın en büyük katedrali olarak yeniden inşa edilmiştir ve 6. yüzyılda tamamlanmıştır. Bugün hâlâ Bizans mozaikleriyle ünlüdür.

Kubbenin yapısı ziyaretçilerde ilahi bir algı yaratır; adeta gökyüzünden sarkıyormuş hissi uyandırır. Pencereler birbirine çok yakın konumlandırılmış ve altın mozaiklerle süslenmiştir. İçeri süzülen ışık altın mozaiklere çarparak göksel bir atmosfer oluşturur.

Hagia Sophia, 13. yüzyılda Bizans’ın şehri geri almasına kadar birkaç on yıl boyunca Katoliklerin kontrolünde kalmıştır.

Osmanlı Dönemi

Yapı, bu toprakları yöneten imparatorların dinî değişimlerini yansıtır. 1453’te gerçekleşen Osmanlı fethi ile birlikte Hagia Sophia, büyük bir avize, minareler ve kıbleyi gösteren bir mihrap eklenerek camiye dönüştürülmüştür. Batı cephesindeki iki simetrik minarenin, 1500’lü yıllarda ünlü Osmanlı başmimarı Mimar Sinan tarafından II. Selim veya III. Murad döneminde inşa edildiği düşünülmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Dönemi

1934 yılında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından yapı laikleştirilmiş ve 1935’te müze olarak ziyarete açılmıştır. Günümüzde ise dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçilere ve İstanbullulara ibadet mekânı olarak hizmet vermektedir.

Hagia Sophia’yı camiye kim dönüştürdü?

Hagia Sophia’daki son Ortodoks ayini 28 Mayıs 1453’te yapılmıştır. Ertesi gün şehre giren Fatih Sultan Mehmet, öğleden sonra Hagia Sophia’ya gelmiş, atından inerek bir süre içeride bulunmuştur. Fatih Sultan Mehmet, Hagia Sophia’nın camiye dönüştürülmesini emretmiştir.

Osmanlı döneminde 16. ve 17. yüzyıllarda mihrap, minber ve kürsü eklenmiştir. Dış cephedeki en önemli değişiklik dört minarenin ilavesidir. Fatih Sultan Mehmet ile başlayan restorasyon çalışmaları sonraki padişahlar tarafından sürdürülmüştür. 1847-1849 yılları arasında Sultan Abdülmecid’in emriyle İsviçreli Fossati Kardeşler tarafından önemli onarımlar yapılmıştır. 1739’da Sultan I. Mahmud tarafından güney bölümde iki paye arasına inşa edilen kütüphane, Osmanlı döneminin önemli eklemelerindendir.

Hagia Sophia, 1934’e kadar cami olarak hizmet vermiştir. 9 Eylül 1934’te Cumhuriyet gazetesinde müze olacağı duyurulmuş, 24 Kasım 1934’te Bakanlar Kurulu kararıyla resmileşmiştir. 1985’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmış, 2020 yılında yeniden cami olmuştur ve ibadete açıktır.