Whirling Dervishes Gösterisi Bileti

Semazen Gösterisi Hakkında Her Şey

Semazenler, diğer adıyla ‘Sufi Whirling’ veya ‘Semazen’, dünyanın en mistik danslarından birini icra eder. Bu dans; başka bir deyişle bir meditasyon ya da kültürel gösteri, Mevlana Celaleddin Rumi’den (1207 - 1273) ilham alınarak oluşturulmuş ve geliştirilmiştir.

Aslında çoğumuzun Semazen Gösterisi olarak bildiği bu performans, semazenlerin zikir ritüelidir. Törene çoğunlukla geleneksel bir Türk enstrümanı olan ‘ney’ eşlik eder. Gerçekleştirdikleri ritüelde kollarını iki yana açar, sağ avuçlarını gökyüzüne, sol avuçlarını ise toprağa çevirirler; Tanrı’dan alıp insanlara vermeyi simgelerler. 

Müzik, meditasyona yardımcı olan bir araçtır ve gökyüzünün görünen ve görünmeyen yönleri vardır. Bu kültürel gösteriyi izlemeye gittiğinizde önce Mesnevi’den bir bölüm okunur, ardından dua edilir ve enstrümantal müzik eşliğinde zikir yapılır. Ritüel, Türkiye’de mutlaka görülmesi gereken turistik yerlerden biri olan Hodjapasha Dance Theater’da gerçekleşir. Ayrıca Istanbul Tourist Pass sahipleri için indirimli giriş imkânı vardır.

Mevlana Kimdir?

Semazenlerin kültürel gösterisini izlemeden önce herkesin bu büyük filozof ve tasavvufun kökenleri hakkında genel bilgi sahibi olması önerilir: Mevlana Celaleddin Rumi. Mevlana, yaşamı boyunca ilahi aşka dayanan bir tasavvuf anlayışını; müzik, sema ve şiirle harmanlayarak ortaya koymuştur. Kendisi hiçbir zaman bir tarikat kurmayı amaçlamamıştır; ancak hayatı boyunca ortaya koyduğu mistik anlayış ve yaşam tarzı, kendisinden sonra gelenler tarafından benimsenmiştir. Daha sonra kurulan Mevlevilik tarikatı, Mevlana’nın ortaya koyduğu ilkeler çerçevesinde şekillenmiştir. Mevlana’nın meşhur 7 öğüdü ise şöyledir:

Cömertlik ve yardımda akarsu gibi ol.
Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.
Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.
Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.
Tevazu ve alçakgönüllülükte toprak gibi ol.
Hoşgörüde deniz gibi ol.
Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol.

Neden Dönüyorlar?

Semazenlerin varoluşunun temel şartı dönerek daha yüksek manevi seviyelere ulaşmaktır. Bu kültürel gösterideki her unsurun farklı bir anlamı ve güzelliği olduğundan, Hodjapasha Dance Theater İstanbul’da ziyaret edilecek en iyi yerlerden biri olarak kabul edilir. Bu özel gösteride Semahane adı verilen alanın şekline, semazenlerin giydiği kıyafetlerin renklerine kadar her detay bir sembolü temsil eder.

Örneğin Semahane dairesel bir alandır ve evreni simgeler. Kırmızı, ‘vuslatın’ yani Allah’a kavuşmanın rengidir. Mevlana Celaleddin Rumi, Allah’a güneş batarken kavuşmuştur. Bilindiği gibi gökyüzü hem gün doğumunda hem de gün batımında kırmızıya döner. Semazenlerin kıyafetlerine gelince;

Sikke insanın kötü alışkanlıklarının mezar taşını temsil eder.
Beyaz tennure kefeni temsil eder.
Giydiği hırka ise iradesini temsil eder.

Semazen semaya başladığında hırkasını çıkarır ve manevi bir arınmaya doğru adım atar. Semazenlerin kollarını çapraz şekilde göğsünde birleştirerek durması Allah’ın birliğini ifade eder. Kollarını iki yana açarak sağdan sola dönerken adeta tüm kalbiyle evreni kucaklar. Sağ eli göğe dönük şekilde Tanrı’dan aldığı bereketi, sol eli yere dönük şekilde insanlara dağıtır. Bu kültürel gösteride semazenlerin Allah inancında yok oluşu da vurgulanır.

Semazenlere Daha Yakından Bakış

Dönüyorlar ama başları dönmüyor; nasıl oluyor? İşte bilimsel açıklaması: İç kulakta üç yarım daire kanalı bulunur ve bu üç kanal birbirine eşit uzaklıktadır. Semazenler dönerken başlarını 20-25 derece sağa eğerler. Bu eğim sayesinde üç kanal eşit şekilde uyarılır ve baş dönmesi yaşanmaz.

Semazenler başlarını sağa eğdikten sonra sol ayakları üzerinde dönerler. Dönüş sırasında gözleri yarı açıktır ve ufuk çizgisi yerine geçen sol ellerinin başparmağına bakarlar. Dönen semazenin dönüş ekseni baş, kalp ve sol bacaktan geçer.

Sol ayak, kalp ve baş ekseni etrafında tek bir eksende dönerse baş dönmesi en aza iner. Ayrıca semazenler sema sırasında zikir yaparak başlarında oluşabilecek sersemliği önlerler. Semazenler asla gözlerini tamamen kapatmaz; çevrelerini görebilmek için hafifçe açık tutarlar.

Hodjapasha Dance Theater’ın Önemi

Hodjapasha Dance Theater aslında Fatih Sultan Mehmet’in hocası ve veziri olan Hodja Sinan Paşa tarafından 1470 yılında yaptırılmış bir çifte hamam, yani Türk hamamıdır. 1988 yılına kadar hamam olarak kullanılmıştır. Yüksek kubbeleriyle büyük bir yapı olan Hodjapasha Hamamı, tuğla hatıllarla desteklenen kesme taştan inşa edilmiştir. Düzenli hatlara ve tavus kuyruğu biçiminde köşe tromplarına sahiptir. Günümüzde yapı, Sirkeci’de yer alan ve bugün çarşı olarak kullanılan tarihi Hodjapasha Hamamı’nın içinde bulunan Hodjapasha Cultural Center olarak hizmet vermektedir. Hodjapasha Dance Theater çevresindeki diğer turistik yerleri merak ediyorsanız, bunlardan biri de The Grand Bazaar’dır.

Semazen Gösterisi, İstanbul’u ziyaret eden herkes için mutlaka görülmesi gereken bir kültürel deneyimdir. Bu büyüleyici performans, Türkiye’de yüzyıllardır süregelen manevi bir uygulama olan sema dansını gözler önüne serer. İstanbul’daki Semazen Gösterisi, zarafeti ve estetiğiyle tanınır ve ziyaretçiler bu etkileyici gösteriyi Hodjapasha Culture Center’da izleyebilir. Hodjapasha Dance Theatre Istanbul, bu geleneksel performans için mükemmel bir atmosfer sunan etkileyici bir mekândır. İstanbul’daki en iyi semazen gösterilerinden biri Hodjapasha Culture Center’da izlenebilir ve ziyaretçiler gösterinin keyfini uygun bir fiyatla çıkarabilir. Istanbul Tourist Pass® ile ziyaretçiler Hodjapasha Culture Center’daki Semazen Gösterisi’ne indirimli giriş avantajından yararlanarak İstanbul seyahatleri sırasında unutulmaz bir kültürel deneyim yaşayabilir.