بلیط نمایش دراویش چرخان

همه چیز درباره نمایش دراویش چرخان

دراویش چرخان که با نام «چرخش صوفیانه» یا «سماع‌زن» نیز شناخته می‌شوند، اسرارآمیزترین رقص جهان را اجرا می‌کنند. این رقص، یا به عبارتی مراقبه و نمایش فرهنگی، با الهام از مولانا جلال‌الدین رومی (1207 - 1273) شکل گرفته و توسعه یافته است.

در واقع نمایشی که امروزه با نام دراویش چرخان می‌شناسیم، آیین ذکر این طریقت است. این مراسم عمدتاً با نوای «نی» همراه می‌شود. آیینی که اجرا می‌کنند چنین است: گشودن دستان به دو سو، رو به آسمان کردن کف دست راست و رو به زمین قرار دادن کف دست چپ؛ گرفتن از خدا و بخشیدن به مردم. 

موسیقی ابزاری برای کمک به مراقبه است و آسمان جنبه‌های آشکار و ناپیدا دارد. در این نمایش فرهنگی ابتدا اشعاری از مثنوی خوانده می‌شود، سپس دعا و ذکر همراه با موسیقی اجرا می‌گردد. این آیین در Hodjapasha Dance Theater، یکی از جاذبه‌های دیدنی ترکیه، برگزار می‌شود و برای دارندگان Istanbul Tourist Pass با تخفیف همراه است.

مولانا که بود؟

پیش از تماشای نمایش فرهنگی دراویش چرخان، بهتر است آشنایی کوتاهی با این فیلسوف بزرگ و ریشه‌های تصوف داشته باشید: مولانا جلال‌الدین رومی. مولانا در طول زندگی خود نگرشی صوفیانه بر پایه عشق الهی ارائه داد که با موسیقی، سماع و شعر درآمیخته بود. او هرگز قصد تأسیس فرقه‌ای نداشت؛ اما پس از او، پیروانش طریقت مولویه را بر اساس اصول و آموزه‌هایش بنیان نهادند. هفت توصیه مشهور مولانا چنین است:

چون جویبار در بخشش و یاری‌رسانی باش.
چون خورشید در مهربانی و شفقت باش.
چون شب در پوشاندن عیب دیگران باش.
چون مرده در خشم و عصبانیت باش.
چون خاک در فروتنی باش.
چون دریا در بردباری باش.
یا آن‌گونه که هستی باش، یا آن‌گونه باش که می‌نمایی.

چرا می‌چرخند؟

شرط بنیادین دراویش چرخان برای سلوک معنوی، چرخیدن و رسیدن به مراتب والاتر روحانی است. در این نمایش فرهنگی، هر جزئیات معنا و زیبایی خاص خود را دارد و Hodjapasha Dance Theater از بهترین مکان‌ها برای بازدید در استانبول به شمار می‌رود. در این اجرای ویژه، از شکل فضای سماع‌خانه تا رنگ لباس‌های دراویش، همگی نمادین هستند.

برای نمونه، سماع‌خانه فضایی دایره‌ای‌شکل است و نماد جهان هستی محسوب می‌شود. رنگ قرمز نماد «وصال» و دیدار با حق است. گفته می‌شود مولانا هنگام غروب آفتاب به وصال حق رسید؛ زمانی که آسمان سرخ می‌شود. درباره پوشش درویش چرخان نیز:

سکه نماد سنگ‌قبر عادات ناپسند انسان است.
لباس سفید نماد کفن اوست.
خرقه نماد اراده اوست.

درویش با آغاز سماع، خرقه را از تن بیرون می‌آورد و گامی به سوی پاکی معنوی برمی‌دارد. ایستادن با دستان ضربدری نشانه یگانگی خداوند است. او با گشودن دستان و چرخش از راست به چپ، گویی جهان را در آغوش می‌گیرد. دست راست رو به آسمان دارد تا فیض الهی را دریافت کند و دست چپ رو به زمین تا آن را به مردم ببخشد. در این آیین، فنا شدن در عشق الهی نیز مورد تأکید قرار می‌گیرد.

نگاهی نزدیک‌تر به دراویش چرخان

آن‌ها می‌چرخند اما سرگیجه نمی‌گیرند؛ چگونه؟ توضیح علمی آن چنین است: در گوش داخلی سه مجرای نیم‌دایره‌ای وجود دارد که با فاصله‌ای برابر از یکدیگر قرار گرفته‌اند. دراویش چرخان هنگام سماع سر خود را حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه به سمت راست متمایل می‌کنند. این حالت باعث تحریک متعادل هر سه مجرا شده و از بروز سرگیجه جلوگیری می‌کند.

دراویش چرخان پس از متمایل کردن سر به راست، بر پای چپ خود می‌چرخند. چشمانشان نیمه‌باز است و به انگشت شست دست چپ نگاه می‌کنند که جایگزین خط افق می‌شود. محور چرخش از سر، قلب و پای چپ می‌گذرد.

چرخش حول محور واحدی که از قلب و سر می‌گذرد، سرگیجه را به حداقل می‌رساند. همچنین سماع‌زنان با ذکر گفتن در حین سماع، از حالت رخوت جلوگیری می‌کنند. آن‌ها هرگز چشمان خود را کاملاً نمی‌بندند و برای آگاهی از محیط اطراف، آن را اندکی باز نگه می‌دارند.

اهمیت Hodjapasha Dance Theater

Hodjapasha Dance Theater در اصل یک حمام دوقلو، حمام ترکی است که در سال 1470 توسط Hodja Sinan Pasha، معلم و وزیر فاتح سلطان محمد، ساخته شد و تا سال 1988 به‌عنوان حمام مورد استفاده بود. این بنا با گنبدهای مرتفع، از سنگ تراش‌خورده و آجر ساخته شده و دارای خطوط منظم و گوشه‌سازی‌هایی به شکل دم طاووس است. امروزه این مکان با نام Hodjapasha Cultural Center شناخته می‌شود و در محله تاریخی Sirkeci قرار دارد. اگر به دنبال جاذبه‌های گردشگری اطراف هستید، Grand Bazaar نیز در نزدیکی آن قرار دارد.

نمایش دراویش چرخان تجربه‌ای فرهنگی و تماشایی برای هر بازدیدکننده استانبول است. این اجرای مسحورکننده، رقص معنوی درویشی را به نمایش می‌گذارد که قدمتی چندصدساله در ترکیه دارد. این نمایش در Hodjapasha Culture Center برگزار می‌شود و با زیبایی و وقار خاص خود شهرت دارد. با Istanbul Tourist Pass® می‌توانید از ورود با تخفیف به این نمایش در Hodjapasha Culture Center بهره‌مند شوید و تجربه‌ای فرهنگی و فراموش‌نشدنی در سفر به استانبول داشته باشید.